ODWRÓCENIE MAGNOSFERY - PYTANIE DO NASA.

Pytanie: Uczyliśmy się o magnetosferze i pasach promieniowania Van Allena na lekcjach fizyki w szkole. Dowiedzieliśmy się, że bieguny magnetyczne ziemi odwracają się średnio raz na 500,000 lat. Ostatnia zmiana zaszła około 700,00 lat temu, więc wydawałoby się, że jesteśmy już bardzo spóźnieni.

Jakie są skutki zamiany biegunów magnetycznych? Jak zmieniłoby się pole chroniące nas przed wiatrem słonecznym podczas fluktuacji pola magnetycznego.

Niektórzy ludzie obawiają się, że podczas odwrócenia pola magnetycznego, Ziemia odbierze większą dawkę wysoko-energetycznych jonów i elektronów ( promieniowania ), co może wpłynąć na nas i na inne istoty żyjące na Ziemi. Takie zjawisko nie zajdzie. Nawet dzisiaj, osłona magnetyczna nie jest efektywna blisko biegunów magnetycznych, a jednak promieniowanie odbierane tam blisko ziemi jest tylko trochę większe niż gdziekolwiek indziej. Powodem tego jest fakt, że naszą główną osłoną przed takimi cząsteczkami nie jest pole magnetyczne Ziemi lecz atmosfera, którą można przyrównać do 3 metrów betonu.

W każdym wypadku, podczas odwrócenia biegunów magnetycznych pole magnetyczne nie znika, jedynie staje się słabsze i powstaje kilka innych biegunów magnetycznych, w nieprzewidywalnych miejscach.

Pytanie: Czy możesz mi powiedzieć, kiedy bieguny magnetyczne ziemi zmienią się, i co się wtedy stanie Czy to się stanie szybko (sekundy) czy wolno?

Nikt nie wie, kiedy wydarzy się następne odwrócenie biegunów, w przeszłości, odwrócenia pojawiały się średnio raz na 700,000 lat. Zmiana, kiedykolwiek się pojawi, będzie stopniowa a pole nie spadnie do poziomu zerowego podczas tego wydarzenia. Gdyby tak się stało, oznaczałoby to, że energia magnetyczna Ziemi została jakoś zamieniona lub rozproszona, a wszystkie procesy, o których wiemy zajmują tysiące lat, jeśli nie więcej. Teraz, główne pole (dipolowe) staje się coraz słabsze w stopniu około 7% na 100 lat, gdyby spadało w linii prostej w takim tempie, możemy oczekiwać odwrócenia pola za 1000 do 2000 lat. To może się zdarzyć, ale trend może się zmienić. Jednakże energia tego pola prawie w ogóle się nie zmieniła. Wydaje się, że bardziej skomplikowane części tego pola (odpowiedniki kilkunastu magnesów skierowanych w różnych kierunkach) stały się silniejsze, podczas gdy główne bieguny (dipol) straciły na sile. Pole złożone jest jakby trochę słabsze (słabnie w miarę oddalania się od źródła, czyli od jądra Ziemi), ale nie powinniśmy oczekiwać aby kiedykolwiek drastycznie osłabło.

Pole biegunowe Słońca odwraca się co 11 lat, co zabiera mu około 1 roku lub więcej. Ale magnetyzm Słońca jest inny.

 Zbliża się kulminacyjny okres przemagnesowania Ziemi, którego zapowiedzią jest słabnące ziemskie pole magnetyczne - ostrzegają uczeni.

Nie grozi nam jednak rychła katastrofa magnetyczna - przestawienie biegunów i zanik ochronnego pola magnetycznego - uważa prof. Marek Lewandowski z Zakładu Magnetyzmu Instytutu Geofizyki PAN.

Coraz częściej pojawiają się w świecie naukowym opinie, że lada moment nastąpi przemagnesowanie Ziemi, czyli zamiana miejscami biegunów magnetycznych. Spowodowałoby to znaczne osłabienie, a nawet przejściowy zanik ziemskiego pola magnetycznego, które chroni powierzchnię naszej planety przed oddziaływaniem groźnego wiatru słonecznego.

Te katastroficzne wizje są znacznie przesadzone. Wprawdzie spada natężenie pola magnetycznego Ziemi, ale ciągle jest ono wyższe od średniej z ostatnich kilku tysięcy lat - wyjaśnił prof. Lewandowski.

Jak tłumaczy, w historii Ziemi takie zjawiska występowały już co najmniej 100 razy. Są to jednak procesy bardzo powolne i długotrwałe. Zmiana biegunowości może dokonywać się w okresach od kilkuset tysięcy do kilkudziesięciu milionów lat. Również okresy przejściowe rozciągają się na wiele tysięcy lat.

W świetle dotychczasowych badań nie można dokładnie przewidzieć momentu, w którym nastąpi kolejne odwrócenie biegunów. Ostatni raz takie zjawisko wystąpiło około 740 tys. lat temu.

Chociaż natężenie pola magnetycznego się obniża, to najbliższe odwrócenie biegunów nastąpi nie wcześniej niż za 5 tys. lat. Pełny cykl zmiany biegunów może trwać nawet 10 tys. lat. Z punktu widzenia człowieka nie będzie to żadną katastrofą. W dziejach gatunku ludzkiego wystąpiły już trzy takie odwrócenia i wszystkie przeżyliśmy - powiedział prof. Lewandowski.

następne